Onze visie

De regisseurs die we voor 2025 – 2028 presenteren, bevragen met hun werk de steeds sneller veran­de­rende wereld waarin we leven. Zij verhouden zich tot verhalen, beelden en denk­struc­turen die onze samenleving hebben gevormd, maar zoeken daarin niet naar bevestiging van bestaande waarden. Voor hen is repertoire juist een aankno­pings­punt om nieuwe perspec­tieven, stemmen en narratieven te ontwikkelen.

Toneel­schuur Producties werkt exclusief met repertoire, maar hanteert daarbij een brede definitie. Repertoire omvat voor ons niet alleen de klassieke westerse toneelcanon, maar ook boeken, films, musicals, podcasts, recente thea­ter­tek­sten en verhalen die in onze tijd nieuwe urgentie krijgen. De bestaande tekst kan regisseurs uitdagen, irriteren of inspireren, maar vormt altijd de basis waarop zij hun eigen visie uitbouwen. In de plannen voor 2025 – 2028 gaat het onder meer over klas­sen­ver­schillen, queer legacy, inter­ge­ne­ra­ti­o­neel trauma, deko­lo­ni­satie, Oost-Europese teksten, Afro-Surinaamse perspec­tieven en de vraag hoe mensen zich tot elkaar verhouden in een verdeelde samenleving.

Kunst, en meer in het bijzonder theater, speelt een rol in het reflecteren op maat­schap­pe­lijke ontwik­ke­lingen en biedt nieuwe inzichten om daarmee om te gaan. In een samenleving die door polarisatie en vluch­tig­heid verhardt en verruwt, is ons uitgangs­punt dat aandacht voor verleden, heden en toekomst empathie kan stimuleren. Bestaand bron­ma­te­riaal biedt daarbij houvast: er ligt vaak al een dramaturgie, een span­nings­boog en psycho­lo­gisch uitgewerkte personages. Dat stevige kader geeft de regisseur juist ruimte om op de vloer te onderzoeken, te expe­ri­men­teren en een eigen taal te ontwikkelen. De keuze voor bestaand bron­ma­te­riaal vraagt om grote zeggings­kracht, omdat de regisseur zich telkens opnieuw in het nu moet verhouden tot het materiaal en eerdere inter­pre­ta­ties daarvan.

Toneel­schuur Producties begeleidt regisseurs in intensieve meerjarige trajecten met als primair doel om tot een eigen artistieke signatuur te komen. STP biedt een veilige omgeving, volledige artistieke vrijheid, profes­si­o­nele steun, netwerk en advies. Anders dan gezel­schappen in de BIS kent STP geen vast ensemble of uitgebreide artistieke staf, maar een klein vast kernteam van 6 fte, met een directeur-bestuurder en coördinator die geen eigen artistieke signatuur voeren. De ontwik­ke­ling van de regisseur en dat wat hij, zij of hen wil maken, staan centraal. Het artistieke team wordt per productie om de maker heen gevormd. Of het nu gaat om een grote of kleine productie, een loca­tie­voor­stel­ling, teksttoneel, inter­dis­ci­pli­nair werk of een coproductie: STP voegt zich naar de ontwik­kel­vraag van de maker.

De makersploeg voor 2025 – 2028 bestaat uit regisseurs die elkaar aanvullen in ervaring, stijl, genre en werkwijze. Nita Kersten, Loek de Bakker en Marloes IJpelaar ronden hun traject af met een uitstroom­pro­ductie. De vaste makersploeg wordt gevormd door Abdel Daoudi, Jessie L’Herminez, Koen Verheijden, Agnese Kumpina en Angelo Ormskerk. Zij maken ieder meerdere producties en volgen daarnaast een persoonlijk ontwik­kel­spoor, bijvoor­beeld via leider­schaps­ont­wik­ke­ling, program­me­ring, educatie, social practice, bewer­kingstra­jecten of inter­na­ti­o­nale uitwis­se­ling. Ook de samen­wer­king met ITA‑2 wordt geïn­ten­si­veerd: in 2025 – 2028 realiseren we vier copro­duc­ties waarin jonge makers de stap naar grotere schaal en zicht­baar­heid kunnen zetten.

Anders dan menig ontwik­kel­in­stel­ling heeft STP onmis­ken­baar landelijke impact. STP staat landelijk bekend om nieuwe inter­pre­ta­ties van bestaande verhalen, toneel met tekst als basis en de doorlopende vernieuwing van dat genre. De schaal en kwaliteit waarmee wordt gepro­du­ceerd – met volwaardige licht‑, kostuum‑, decor- en geluids­ont­werpen en een mix van jong toptalent en gear­ri­veerde spelers – is onder­schei­dend in het aanbod voor kleine en middenzalen. Daarmee ontwikkelen we niet alleen regisseurs, maar dragen we ook bij aan de bredere door­stro­ming van jonge creatives.

STP realiseert relatief veel speel­beurten per productie door het land, waardoor makers een netwerk van program­meurs opbouwen en werken aan publieks­op­bouw voor de toekomst. De periode 2021 – 2024 reali­seerden we, ondanks 97 corona-annu­le­ringen, 331 opvoeringen van 31 producties met 48.996 bezoekers, waarvan 9.128 online. Makers uit ons huis groeiden door naar belangrijke posities in het veld, onder wie Paul Knieriem, Eric de Vroedt en Eline Arbo. Recent stroomde Steef de Jong uit om op grote schaal te werken bij de Nationale Opera & Ballet en de Volksoper in Wenen, en neemt Nina Spijkers afscheid om onder meer vaste grote­zaal­re­gis­seur te worden bij Het Nationale Theater.

Toneel­schuur Producties is gevestigd in Haarlem en is de enige produ­ce­rende podi­um­kun­sten­in­stel­ling in de stad met meerjarige subsidie van de gemeente en het Rijk. STP is nauw verbonden met de Schuur, het presen­te­rende vlak­kevloer­the­ater en filmhuis van Haarlem. Beide stichtingen zijn zelf­stan­dige rechts­per­sonen met ieder een eigen Raad van Toezicht en een gedeelde directeur-bestuurder. Ze zijn comple­men­tair en versterken elkaar in missie, artistieke en zakelijke doelen. We delen expertise, netwerk en infra­struc­tuur. Conti­nu­ï­teit in de afname van producties wordt geborgd doordat het huis van de makers beschikt over een eigen theater met een betrokken publiek. STP is hoofd­be­speler, gaat in première in de Schuur en sluit tournees daar af.

In 2025 – 2028 bouwen we voort op de ingezette koers als ontwik­kel­in­stel­ling in de BIS: met een meer­stem­mige visie op repertoire, een ambitieuze inclusieve aanpak, structurele aandacht voor toegan­ke­lijk­heid en een makersploeg die bestaande verhalen met de blik van nu bevraagt. Zo blijven we bijdragen aan de vernieuwing van het toneel­aanbod op de landelijke podia en aan de ontwik­ke­ling van de artistiek leiders van de toekomst.